کیست هیداتیک یک بیماری انگلی است که توسط انگل Echinococcus granulosus ایجاد می‌شود و می‌تواند در کبد و ریه‌ها کیست‌های بزرگی ایجاد کند. این بیماری معمولاً در مناطقی با شیوع بالا دیده می‌شود که تماس انسان با حیوانات آلوده و شرایط بهداشتی ضعیف وجود دارد.

شیوع بیماری در ایران و جهان

طبق گزارش‌ها، کیست هیداتیک در بسیاری از نقاط ایران، به‌ویژه در مناطق جنوبی و روستایی مانند فارس، خراسان و سیستان و بلوچستان شیوع بالایی دارد. این بیماری در کشور ما بـه‌صورت آندمیک وجود دارد و براساس یک مطالعه مروری سیستماتیک میزان شیوع کیست اکینوکوکوزیس در انسان در ایران 5 درصد برآورد شده است. این بیماری در کشورهای در حال توسعه نیز بسیار شایع است و بیشتر در مناطقی با دامداری گسترده و تماس نزدیک با سگ‌ها دیده می‌شوداکثر موارد هیداتیدوزیس در مراحل اولیه عفونت بدون علامت هستند و وقتی کیست بزرگ‌تر یا پیچیده‌تر شود، به‌طور ناگهانی علامت‌دار می‌شوند . طبق برآورد سازمان بهداشت جهانی، سالانه بیش از یک میلیون نفر در سراسر جهان به اکینوکوکوزیس مبتلا می‌شوند و در سال 2015، این بیماری به مرگ 19300 نفر در سراسر جهان منجر شده است. سالانه هزینه درمان بیماران مبتلا به اکینوکوکوزیس و همچنین خسارت به صنعت دام حدود 3 میلیارد دلار برآورد شده است .

علائم و روش‌های تشخیص

علائم این بیماری بسته به محل کیست‌ها متفاوت است. مهم‌ترین علائم عبارتند از:

• درد شکمی (به‌ویژه در ناحیه کبد)

• مشکلات تنفسی (در صورت وجود کیست در ریه‌ها)

• تب و عفونت در مراحل پیشرفته

برای تشخیص این بیماری، از روش‌هایی همچون سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و آزمایشات سرولوژیک استفاده می‌شود. همچنین، در برخی موارد، بیوپسی برای تأیید تشخیص انجام می‌شود.

درمان و چالش‌ها

درمان کیست هیداتیک معمولاً به ترکیب جراحی و دارودرمانی نیاز دارد. در صورتی که کیست‌ها قابل جراحی باشند، پزشکان آن‌ها را خارج می‌کنند. اما در برخی موارد، داروهایی همچون آلبندازول و مبندازوال برای کوچک کردن و از بین بردن کیست‌ها تجویز می‌شوند. یکی از چالش‌های بزرگ در درمان این بیماری، کیست‌های بزرگ و عوارض جراحی است که ممکن است شامل عفونت یا نشت محتویات کیست باشد.

پیشگیری و کنترل

پیشگیری از این بیماری نیازمند کنترل بهداشت فردی و محیطی است. برای کاهش شیوع بیماری در جامعه، واکسیناسیون سگ‌ها، آموزش بهداشت فردی و نظارت بر سلامت دام‌ها ضروری است. همچنین، مردم باید از مصرف سبزیجات و آب غیرمطمئن خودداری کنند.

این وبینار به طور ویژه برای به روز رسانی اطلاعات علمی و تقویت توانمندی های آموزشی برگزار شد تا متخصصان و دانشجویان بتوانند با شناخت دقیق تری از این بیماری خطرناک، به درمان و پیشگیری از آن بپردازند.