وبینار آموزشی

در راستای توانمندسازی آموزشی برای کارشناسان حوزه سلامت، اساتید جوان، رزیدنت های عفونی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، وبیناری با عنوان “نگاهی نو به بیماری کیست هیداتیک: تشخیص تا درمان” توسط مرکز تحقیقات زئونوز دانشگاه علوم پزشکی تهران و با همکاری بیمارستان کودکان حکیم برگزار شد.

بیماری کیست هیداتیک که معمولاً در مراحل اولیه بدون علائم است، در صورت تشخیص دیرهنگام می‌تواند به مشکلات جدی برای سلامت فرد منجر شود. با بزرگ شدن کیست، علائمی مانند درد، اختلال در عملکرد اندام‌های حیاتی و حتی خطر پارگی کیست که منجر به شوک آنافیلاکسی و گاهی مرگ می‌شود، ممکن است ظاهر گردد.

در این وبینار، اطلاعات جامع و دقیقی در مورد بیماری کیست هیداتیک، شیوع، اپیدمیولوژی، ماهیت بیماری، روش‌های تشخیص و درمان آن ارائه شد.

خلاصه مطالب وبینار به شرح زیر قابل بیان است:

کیست هیداتیک یک بیماری انگلی است که توسط انگل Echinococcus granulosus ایجاد می‌شود و می‌تواند در کبد و ریه‌ها کیست‌های بزرگی ایجاد کند. این بیماری معمولاً در مناطقی با شیوع بالا دیده می‌شود که تماس انسان با حیوانات آلوده و شرایط بهداشتی ضعیف وجود دارد.

شیوع بیماری در ایران و جهان

طبق گزارش‌ها، کیست هیداتیک در بسیاری از نقاط ایران، به‌ویژه در مناطق جنوبی و روستایی مانند فارس، خراسان و سیستان و بلوچستان شیوع بالایی دارد. این بیماری در کشور ما بـه‌صورت آندمیک وجود دارد و براساس یک مطالعه مروری سیستماتیک میزان شیوع کیست اکینوکوکوزیس در انسان در ایران 5 درصد برآورد شده است. این بیماری در کشورهای در حال توسعه نیز بسیار شایع است و بیشتر در مناطقی با دامداری گسترده و تماس نزدیک با سگ‌ها دیده می‌شوداکثر موارد هیداتیدوزیس در مراحل اولیه عفونت بدون علامت هستند و وقتی کیست بزرگ‌تر یا پیچیده‌تر شود، به‌طور ناگهانی علامت‌دار می‌شوند . طبق برآورد سازمان بهداشت جهانی، سالانه بیش از یک میلیون نفر در سراسر جهان به اکینوکوکوزیس مبتلا می‌شوند و در سال 2015، این بیماری به مرگ 19300 نفر در سراسر جهان منجر شده است. سالانه هزینه درمان بیماران مبتلا به اکینوکوکوزیس و همچنین خسارت به صنعت دام حدود 3 میلیارد دلار برآورد شده است .

علائم و روش‌های تشخیص

علائم این بیماری بسته به محل کیست‌ها متفاوت است. مهم‌ترین علائم عبارتند از:

• درد شکمی (به‌ویژه در ناحیه کبد)

• مشکلات تنفسی (در صورت وجود کیست در ریه‌ها)

• تب و عفونت در مراحل پیشرفته

برای تشخیص این بیماری، از روش‌هایی همچون سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و آزمایشات سرولوژیک استفاده می‌شود. همچنین، در برخی موارد، بیوپسی برای تأیید تشخیص انجام می‌شود.

درمان و چالش‌ها

درمان کیست هیداتیک معمولاً به ترکیب جراحی و دارودرمانی نیاز دارد. در صورتی که کیست‌ها قابل جراحی باشند، پزشکان آن‌ها را خارج می‌کنند. اما در برخی موارد، داروهایی همچون آلبندازول و مبندازول برای کوچک کردن و از بین بردن کیست‌ها تجویز می‌شوند. یکی از چالش‌های بزرگ در درمان این بیماری، کیست‌های بزرگ و عوارض جراحی است که ممکن است شامل عفونت یا نشت محتویات کیست باشد.

پیشگیری و کنترل

پیشگیری از این بیماری نیازمند کنترل بهداشت فردی و محیطی است. برای کاهش شیوع بیماری در جامعه، واکسیناسیون سگ‌ها، آموزش بهداشت فردی و نظارت بر سلامت دام‌ها ضروری است. همچنین، مردم باید از مصرف گوشت نیم‌پز و آب غیرمطمئن خودداری کنند.

این وبینار به طور ویژه برای به روز رسانی اطلاعات علمی و تقویت توانمندی های آموزشی برگزار شد تا متخصصان و دانشجویان بتوانند با شناخت دقیق تری از این بیماری خطرناک، به درمان و پیشگیری از آن بپردازند.